PICASSO zorgondersteuning

“We hebben de manier van werken in de zorg veranderd”

Boehringer Ingelheim is een innovatief farmaceutisch bedrijf. Toch is het maar weinig organisaties gegeven de manier van werken binnen de zorg te veranderen. Dat lukte in de COPD-zorg met PICASSO (Partners In Care Solutions). Dit platform is in 2002 opgericht om de longzorg in Nederland te verbeteren via wetenschappelijk onderzoek, kennisdeling en implementatie van bewezen zorginterventies. 


Customer Solution Manager Denise Schuiten kijkt terug en vooruit.

Hoe is PICASSO ontstaan?

“PICASSO is opgezet als een samenwerkingsverband tussen de belangrijkste betrokkenen in de longzorg. Bij de start van PICASSO zag de COPD-zorg in Nederland er nog heel anders uit. De belangrijkste knelpunten waren: stoppen met roken, onder diagnostiek, te complexe diagnostiek, zeer beperkte multidisciplinaire samenwerking, het ontbreken van structurele follow up en nihilisme rond COPD. COPD is een progressieve chronische aandoening en de patiënt heeft baat bij goed georganiseerde zorg. Boehringer Ingelheim stond toen op het punt een nieuw medicijn te introduceren. We bedachten dat met een goed georganiseerde zorg het effect van die medicatie zou verbeteren. De centrale vraag voor PICASSO was: wat is nodig voor goede zorg? We hebben met 250 betrokkenen een kwaliteitskader opgesteld voor de ideale COPD-zorg. Daarmee zijn de knelpunten in de zorg vastgesteld. Deze bijeenkomsten waren toen heel uniek.”

Hoe werkt dat in de praktijk?

“Het bijzondere is dat zorgverleners de agenda bepalen. Zij geven aan waar knelpunten zitten in de chronische zorg en komen met onderzoeksvoorstellen. Die voorstellen worden aan de hand van allerlei criteria gewogen en, als ze voldoen, uitgevoerd. In de hoogtijdagen werden jaarlijks zes onderzoeken gestart die minimaal drie jaar liepen. Serieuze projecten dus. Alle betrokkenen deden mee. Van huisartsen tot fysiotherapeuten en van verpleegkundigen tot longartsen. Tegenwoordig is die samenwerking gebruikelijker en wordt het ook gestimuleerd vanuit onderzoek. Destijds was er meer sprake van verzuiling, zonder onderlinge afstemming.”

Wat heeft PICASSO bereikt?

“Terugkijkend, weet ik dat PICASSO de COPD-zorg veranderd heeft. We hebben de persoon achter COPD beter in beeld gebracht. In een van de eerste onderzoeken werd gekeken naar multidisciplinaire samenwerking. Nu heel gebruikelijk, maar toen niet. Onderzoek toonde aan dat dit meerwaarde heeft. Op basis van die resultaten is de manier van werken in de zorg veranderd. Op grote schaal, maar ook met programma’s om te stoppen met roken en meer te bewegen. Een mooie spin-off is de longalliantie, die nu zo’n 10 jaar bestaat. Dat is een koepelorganisatie waar alle partijen bij elkaar komen die zich bezighouden met longzorg.

Hoe ziet de toekomst van PICASSO er uit?

“Die loopt parallel met de veranderingen in de zorg in Nederland. Voorheen keken we naar losse indicaties. Dat verandert steeds meer in kijken naar chronische aandoeningen. Er blijkt namelijk een behoorlijke overlap te zijn van mensen met diabetes, COPD en andere chronische aandoeningen. Het gesprek tussen zorgverlener en patiënt wordt belangrijker. Ook bij PICASSO kijken we steeds meer naar wat de chronische patiënt nodig heeft, los van de feitelijke meetwaardes. Dus niet alleen medicatie voor de indicatie, maar werken aan de ambitie om de beste zorg en gezondheid voor de patiënt te realiseren tegen de laagst mogelijke kosten. Dus ook preventie en het verbeteren van de randvoorwaarden waarmee de patiënt te maken krijgt.”

Wat betekent dit voor de zorgverlener?

“PICASSO is opgezet als een samenwerkingsverband tussen de belangrijkste betrokkenen in de longzorg. Bij de start van PICASSO zag de COPD-zorg in Nederland er nog heel anders uit. De belangrijkste knelpunten waren: stoppen met roken, onder diagnostiek, te complexe diagnostiek, zeer beperkte multidisciplinaire samenwerking, het ontbreken van structurele follow up en nihilisme rond COPD. COPD is een progressieve chronische aandoening en de patiënt heeft baat bij goed georganiseerde zorg. Boehringer Ingelheim stond toen op het punt een nieuw medicijn te introduceren. We bedachten dat met een goed georganiseerde zorg het effect van die medicatie zou verbeteren. De centrale vraag voor PICASSO was: wat is nodig voor goede zorg? We hebben met 250 betrokkenen een kwaliteitskader opgesteld voor de ideale COPD-zorg. Daarmee zijn de knelpunten in de zorg vastgesteld. Deze bijeenkomsten waren toen heel uniek.”

Waar ben je trots op?

“Ik ben heel trots op de ziektelastmeter COPD, die mede door PICASSO is ontstaan. Hiermee heb je het als arts en patiënt niet meer alleen over longfunctiewaardes, de lucht die je nog kunt uitblazen. Het is een veel bredere vragenlijst over leefstijl, gedrag en emoties. De uitslag wordt weergegeven in ballonnen. Is je ballon groen, dan gaat het op dat vlak goed, is hij oranje dan gaat het wat minder en met een rode ballon geef je zelf aan dat het niet goed met je gaat op dat vlak. Aan de hand van de score spreek je doelen met elkaar af. Voor COPD is de ziektelastmeter nu afgerond. We zijn dit instrument aan het doorontwikkelen tot een ziektelastmeter voor patiënten met een chronische aandoening. Dus ook voor mensen met andere chronische aandoeningen en vooral ook patenten met meerdere aandoendingen want die groep wordt steeds groter. We hebben nog genoeg te doen dus.”